Terug naar overzicht

---

Recensie RETI(T)LED – Johan Debruyne

In het wereldje van de beeldende kunst is Johan Lingier een laatbloeier die toch al vroeg in de ban van de fotografie raakte. Een zevental jaar geleden trad hij met schilderijen naar buiten: ze verbluffen, (over)bluffen bijwijlen. Iets wat botst met deze veeleer introverte kunstenaar. Hij schildert een soort hyperrealisme, maar voegt er een dimensie aan toe. Het werk straalt iets enigmatisch uit. Verbazen deed ook dat hij zichzelf als enige protagonist aanwendde. De taal inspireerde, een sterke ‘zegging’ lag aan de basis, met een setting en messcherpe foto, daarna ontkiemde langzaam het schilderij dat al schilderend toch steeds verder van de oorspronkelijke realiteit kwam te staan. Niemand die het creatieproces ook maar enigszins verstoorde. Wie naar zijn doeken keek, zag de schilder, maar tegelijk veel van zichzelf...
Maar relatief snel blijkbaar baalde Lingier als het ware van zijn eigen werk. De techniek met bravoure? Toch ook die continue confrontatie? Veel van wat in korte tijd furore maakte, wordt vandaag overschilderd. Stilistisch Ún inhoudelijk zat hij op een dood spoor, zegt hij. Een groepstentoonstelling in het oude Oostendse postgebouw zou zijn oeuvre een totaal andere wending geven. Meer bepaald de vloer van het gebouw dat straks een cultuuroord wordt. Lingier stelde er geen schilderijen tentoon, maar haalde er tegels weg: die dingen die al het andere moesten verbergen, decennia lang. Hij legde bloot wat hoorde te verhullen. Het inspireerde hem dermate dat het tegelmotief in al zijn nieuwe werken nadrukkelijk aanwezig is.
Wie zijn vroeger werk kent en apprecieerde gelooft zijn ogen niet: dit is compleet ander werk dan vroeger. Bijvoorbeeld: in een modernistisch gebouw zit zoveel glas dat hij grenzeloos met perspectief kan spelen. Onwezenlijk eigenlijk. Grote vlakken schuiven over elkaar heen en het valt amper nog te achterhalen wat voor en achter is, vroeger en vandaag. Morgen? Lingier zaait twijfel. Niets is wat het lijkt. Lingier is ervan overtuigd dat alle menselijke waarnemingen illusies zijn. Ook in de Brugse galerie Pinsart pakt hij ruimtelijk uit. Een gedeelte van de galerie heeft hij van een tegelvloer voorzien (ze loopt door onder een glazen wand), aan de muur hangen vier monochrome doekjes in tegelverband en ook in het achterhuis speelt hij een spel met de plankenvloer. Daar hangt ook het werk dat mij het meest frappeert: een tegelvloer waarin zich van alles weerspiegelt, zonder dat er figuratie in het geding is.
‘Reti(t)led’ heet de tentoonstelling. Lingier kan het spelen met woorden blijkbaar toch niet laten. Maar weer die ironie: zijn werken dragen immers niet langer titels. Des te duidelijker dienen de tegels zich samen aan voor het aansnijden van tal van nieuwe, boeiende paden, waarin vroeger, vandaag en morgen zich met elkaar meten, verzoenen, verstrengelen. Op een geheel eigen manier roept het nieuwe werk veel vragen op en is een confrontatie met zijn werk een intrigerende ervaring.

Johan Debruyne
verschenen in <H>ART nr. 82, 3.06.2011

<afbeeldingen>